# GEO

Yapay zekâ aramalarında görünmek: ChatGPT, Google ve Perplexity için pratik rehber

ChatGPT'de, Google AI Overviews'ta ya da Perplexity'de kaynak olarak görünmek için ayrı bir "yapay zekâ içeriği" yazmanız gerekmiyor; ama her motorun tarayıcısına kapıyı açmanız, sayfanızın dizinde olması ve içeriğin kolayca alıntılanabilir olması gerekiyor. Bu rehberde her motorun resmi belgelerine dayanarak ne yapmanız gerektiğini adım adım sıraladık.

Yapay zekâ aramaları: ChatGPT, Google ve Perplexity

Müşterileriniz artık bir soruyu yalnızca Google'a değil, ChatGPT'ye, Perplexity'ye ya da Microsoft Copilot'a da soruyor. Bu yanıtların altında hangi sitelerin kaynak olarak listeleneceğini belirleyen tek bir "yapay zekâ SEO" düğmesi yok; ama her motorun kendi resmi belgelerinde açıkça yazdığı birkaç koşul var. Kavramsal çerçeveyi GEO rehberimiz anlatıyor; bu yazı ise "bugün ne yapmalıyım" sorusuna odaklanıyor.

Kısa cevap: Her motorun arama tarayıcısına robots.txt'te izin verin, sayfalarınızın Google ve Bing dizininde olduğundan emin olun, cevabı sayfanın başına koyun ve sonuçları GA4 ile Search Console/Bing Webmaster Tools üzerinden izleyin. Aşağıda her adımın resmi dayanağını bulacaksınız.

Her motor içeriğinizi nasıl buluyor?

ChatGPT arama

OpenAI'ın tarayıcı belgelerine göre OAI-SearchBot, web sitelerini ChatGPT'nin arama özelliklerinde sonuç olarak göstermek için kullanılıyor. OpenAI, bu tarayıcıya robots.txt'te izin vermenizi ve yayımladığı IP aralıklarından gelen isteklere erişim tanımanızı öneriyor.

İzin vermezseniz ne olur? Aynı belgede açıkça yazıyor: OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama yanıtlarında gösterilmiyor, yalnızca gezinme bağlantısı (navigational link) olarak çıkabiliyor. OpenAI'ın yayıncı SSS sayfası da içeriğinizin özetlerde ve snippet'lerde yer alması için OAI-SearchBot'u engellememeniz gerektiğini söylüyor; engellenen bir sayfanın adresi üçüncü taraf bir arama sağlayıcısından ya da başka sayfalardan öğrenilirse yalnızca bağlantı ve başlığın gösterilebileceğini, bunu da istemiyorsanız noindex kullanmanızı belirtiyor. Robots.txt değişikliğinin sistemlere yansıması OpenAI'a göre yaklaşık 24 saat sürebiliyor.

Üç OpenAI kullanıcı aracısını birbirine karıştırmamak önemli:

  • OAI-SearchBot: ChatGPT aramasında görünürlük.
  • GPTBot: Model eğitimi. Engellemek, içeriğinizin eğitimde kullanılmamasını istediğiniz anlamına geliyor; arama görünürlüğünden bağımsız bir karar.
  • ChatGPT-User: Kullanıcının başlattığı bazı eylemler. OpenAI, bu istekler kullanıcı tarafından başlatıldığı için robots.txt kurallarının uygulanmayabileceğini belirtiyor.

ChatGPT web sonuçlarını nereden alıyor? OpenAI'ın "Searching the web with ChatGPT" yardım sayfası, ChatGPT aramasının zaman zaman başka arama sağlayıcılarıyla çalıştığını ve sorguyu bu sağlayıcılara gönderilmek üzere yeniden yazdığını söylüyor; sağlayıcıların gizlilik politikaları için Microsoft ve Shopify'ı listeliyor. Bu sayfa, sonuçların tamamının belirli bir arama motorundan geldiğini söylemiyor; dolayısıyla "ChatGPT Bing'in kopyasıdır" demek resmi kaynakla desteklenmiyor. Kaynak gösterme biçimi ise aynı sayfada anlatılıyor: web aramasıyla üretilen yanıtlar alıntı (citation) içerebiliyor, alıntıya tıklayınca kaynak açılıyor ve "Sources" düğmesiyle alıntılanan kaynaklar ile ilgili diğer bağlantılar görülebiliyor.

Google AI Overviews ve AI Mode

Google'ın "AI features and your website" sayfası net: AI Overviews ya da AI Mode'da görünmek için ek bir gereklilik ya da özel bir optimizasyon yok. Sayfanın dizine eklenmiş olması ve Google Arama'da snippet ile gösterilmeye uygun olması, yani Search'ün teknik gerekliliklerini karşılaması yeterli koşul olarak tanımlanıyor. Teknik gereklilikler sayfası bunları üç maddede topluyor: Googlebot'un engellenmemesi, sayfanın HTTP 200 döndürmesi ve dizine eklenebilir içerik.

Kontrol tarafında da yeni bir etiket yok; mevcut önizleme kuralları geçerli. Google'ın robots meta etiketi belgesine göre nosnippet, içeriğin AI Overviews ve AI Mode için doğrudan girdi olarak kullanılmasını da engelliyor; max-snippet:[sayı] ise bu özelliklerde kullanılabilecek içerik miktarını da sınırlıyor. AI özellikleri sayfası data-nosnippet ve noindex kurallarını da aynı kontrol listesinde sayıyor. Kısacası snippet'i kapattığınız bir sayfanın AI Overviews'ta kaynak olmasını beklememelisiniz.

Microsoft Copilot ve Bing

Bing Webmaster Guidelines, kapsamını açıkça "Bing arama deneyimleri, Copilot ve grounding API sonuçları" olarak tanımlıyor ve Bing ile Copilot'un geleneksel aramayla aynı tarama, dizine ekleme ve sıralama temeline dayandığını söylüyor. Yönergelerde Copilot görünürlüğü için doğrudan işe yarayan birkaç somut kural var:

  • Bingbot'u robots.txt'te engellemeyin; kritik içeriği yalnızca istemci tarafı JavaScript'e bırakmayın.
  • URL eklendiğinde, güncellendiğinde ya da silindiğinde IndexNow ile Bing'e bildirin. IndexNow, bir URL'nin eklendiğini, güncellendiğini ya da silindiğini katılımcı arama motorlarına bildiren basit bir "ping" protokolü; Bing dışında Naver, Seznam.cz, Yandex ve Yep de destekliyor.
  • NOARCHIVE içeriğin Copilot yanıtlarında kullanılmasını engelliyor; NOCACHE ise Copilot'u yalnızca URL, başlık ve snippet ile sınırlıyor. Copilot'ta zengin alıntı istiyorsanız bu ikisini kullanmayın.
  • Önemli bilgiyi sayfanın üstüne koyun, her URL'yi tek bir konuya odaklayın, kişi, kurum, ürün ve yer adlarını tutarlı yazın.

Perplexity

Perplexity'nin geliştirici belgeleri iki aracıyı ayırıyor. PerplexityBot, Perplexity arama sonuçlarında siteleri göstermek ve bağlamak için tasarlanmış; belgeye göre yapay zekâ temel modellerinin eğitimi için içerik taramıyor ve robots.txt'e uyuyor. Perplexity, arama görünürlüğü için bu bota izin vermenizi ve IP aralıklarını beyaz listeye almanızı öneriyor. Perplexity-User ise kullanıcı bir soru sorduğunda sayfayı ziyaret eden aracı; istek kullanıcı tarafından başlatıldığı için genellikle robots.txt kurallarını dikkate almıyor.

Claude

Anthropic'in destek sayfası üç tarayıcı tanımlıyor: ClaudeBot model eğitimi için içerik topluyor; Claude-User kullanıcılar Claude'a soru sorduğunda sayfaya erişiyor; Claude-SearchBot ise kullanıcılara sunulan arama sonuçlarının kalitesini artırmak için web'de geziniyor. Anthropic'e göre Claude-User'ı engellemek kullanıcı sorgularında içeriğinizin alınmasını önlüyor ve görünürlüğünüzü azaltıyor; Claude-SearchBot'u engellemek ise içeriğinizin arama için dizine eklenmemesi demek. Anthropic, Crawl-delay yönergesini de destekliyor.

Hangi tarayıcıya ne yazmalı?

MotorTarayıcı / amaçrobots.txt kullanıcı aracısıResmi kaynak
ChatGPTArama sonuçlarında görünmeOAI-SearchBotOpenAI Overview of OpenAI Crawlers
ChatGPTKullanıcı eylemleri (robots.txt uygulanmayabilir)ChatGPT-UserOpenAI Overview of OpenAI Crawlers
OpenAIModel eğitimiGPTBotOpenAI Overview of OpenAI Crawlers
Google AI Overviews / AI ModeGoogle Arama taramasıGooglebotGoogle AI features and your website
Microsoft Copilot / BingBing taramasıbingbotBing Webmaster Guidelines
PerplexityArama sonuçlarıPerplexityBotPerplexity Bots
PerplexityKullanıcı isteği (genellikle robots.txt dikkate alınmaz)Perplexity-UserPerplexity Bots
ClaudeArama kalitesiClaude-SearchBotAnthropic destek sayfası
ClaudeKullanıcı isteğiClaude-UserAnthropic destek sayfası
AnthropicModel eğitimiClaudeBotAnthropic destek sayfası

Pratik kontrol listesi

1. Tarayıcı erişimini açın

İlk iş, robots.txt dosyanızda arama tarayıcılarını yanlışlıkla engellemediğinizi doğrulamak. Hiçbir Disallow kuralı yoksa açıkça Allow yazmanız şart değil; ancak güvenlik eklentileri, CDN bot korumaları ya da eski bir "tüm botları engelle" kuralı bu tarayıcıları sessizce dışarıda bırakabiliyor. Aşağıdaki örnek, arama tarayıcılarını açıp eğitim tarayıcılarını kapatmak isteyen bir site için hazırlanmış bir başlangıç noktası; eğitim tarayıcıları için kararı kendi politikanıza göre verin.

# Yapay zekâ arama tarayıcıları: izin
User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

User-agent: PerplexityBot
Allow: /

User-agent: Claude-SearchBot
Allow: /

User-agent: Claude-User
Allow: /

User-agent: Googlebot
Allow: /

User-agent: bingbot
Allow: /

# Model eğitimi tarayıcıları: tercihe bağlı
User-agent: GPTBot
Disallow: /

User-agent: ClaudeBot
Disallow: /

Sitemap: https://www.ornekalanadi.com/sitemap.xml

Dikkat: Google AI Overviews için ayrı bir kullanıcı aracısı yok; Googlebot'u engellerseniz hem klasik sonuçlardan hem de AI özelliklerinden çıkarsınız. Teknik altyapıyı bütün olarak gözden geçirmek için teknik SEO kontrol listemiz işinize yarar.

2. Dizine eklendiğinizden emin olun

  • Google Search Console: Önemli sayfalarınızı URL Denetimi aracıyla kontrol edin, site haritanızı gönderin. AI Overviews için koşul zaten "dizinde ve snippet'e uygun olmak".
  • Bing Webmaster Tools: Sitenizi doğrulayın, site haritası gönderin, IndexNow'ı etkinleştirin. Bing yönergeleri, site haritalarında yalnızca kanonik URL'lerin listelenmesini ve doğru lastmod değerlerinin kullanılmasını öneriyor.
  • Kopya URL'leri birleştirin: Bing'e göre aynı içeriğin birden fazla URL'de bulunması, alıntı için hangi URL'nin seçileceği konusundaki güveni düşürüyor.

3. Sayfayı alıntılanabilir biçimde kurun

Google'ın "helpful content" rehberi, insanlar için yazılmış, özgün bilgi, araştırma ya da analiz sunan içeriği öne çıkarıyor. Bing yönergeleri ise bunu daha somut maddelere döküyor: anahtar bilgiyi sayfanın üstüne koymak, uzun girişlerden kaçınmak, tanımları ve olguları açıkça yazmak, önemli bilginin sayfanın kendisinde görünür olması. Bing'in AI Performance duyurusu da yayıncılara açık başlıklar, tablolar ve SSS bölümleri kullanmayı, iddiaları örnek, veri ve kaynakla desteklemeyi öneriyor.

Uygulamada bu şu anlama geliyor:

  • İlk paragrafta net cevap: Sayfanın hedeflediği soruya ilk iki üç cümlede doğrudan cevap verin.
  • Mantıklı başlık hiyerarşisi: Her alt soru kendi H2/H3 başlığında.
  • Tablolar ve listeler: Karşılaştırma, fiyat, adım gibi bilgileri düz paragraf yerine tabloya ya da listeye dökün.
  • SSS bölümü: Müşterilerinizin gerçekten sorduğu soruları, kısa ve bağımsız okunabilir cevaplarla ekleyin.
  • Yapılandırılmış veri: Google'ın yapılandırılmış veri politikalarına göre işaretleme sayfadaki içeriğin gerçek bir yansıması olmalı ve kullanıcının görmediği içerik işaretlenmemeli. Bing de yapılandırılmış verinin görünürlüğü garanti etmediğini, görünen içerikle örtüşmesi gerektiğini söylüyor.

4. Marka varlığınızı (entity) tutarlı tanımlayın

Yapay zekâ yanıtlarında markanızın doğru tanınması için şirket adı, adres, telefon ve sosyal profiller her yerde aynı olmalı. Bing yönergeleri kişi, kurum, ürün ve yer adlarının açık ve tutarlı kullanılmasını isterken; Google'ın Organization yapılandırılmış verisi, kurumunuzun idari bilgilerini Google'ın daha iyi anlamasına ve arama sonuçlarında ayırt etmesine yardımcı oluyor. Google bu işaretlemenin ana sayfaya ya da "hakkımızda" gibi kurumu anlatan tek bir sayfaya eklenmesini öneriyor; name, url, logo, sameAs, address, contactPoint gibi özellikler kullanılabiliyor, zorunlu özellik yok.

5. Kaynak gösterilebilir özgün veri üretin

Hem Google'ın öz değerlendirme soruları ("özgün bilgi, raporlama, araştırma ya da analiz sunuyor mu?") hem de Bing'in "özgün ve yetkili olun" ilkesi aynı yöne işaret ediyor: Başka yerde bulunmayan bir bilgi, alıntılanmak için en güçlü gerekçe. Kendi müşteri verinizden, fiyat listelerinizden, süreç adımlarınızdan ya da sektör deneyiminizden çıkan, tarihli ve yöntemini açıklayan içerikler bu iş için uygun.

6. Dış kaynaklar ve marka bahsi

Bing yönergeleri keşif sinyalleri arasında "ilgili sitelerden gelen dış bağlantıları" sayıyor ve bağlantıların yüksek kaliteli içerikle doğal yollarla kazanılması gerektiğini söylüyor. Satın alınmış bağlantılar ve yapay popülerlik kurguları ise açıkça kural ihlali. Bunun ötesinde, markanızın sektör yayınlarında, rehberlerde ya da dernek sitelerinde doğru bilgilerle anılması önerimiz; bunun yapay zekâ yanıtlarına doğrudan etkisini belirten bir resmi kaynak yok.

Peki llms.txt? Bu yazıda incelediğimiz resmi sayfaların hiçbiri onu görünürlük koşulu olarak saymıyor; ayrıntılar için llms.txt rehberimiz yazısına bakabilirsiniz.

Görünürlüğü nasıl ölçersiniz?

GA4'te yapay zekâ kaynaklı trafik

GA4'te Raporlar > Edinme > Trafik edinme raporunu açın ve birincil boyutu "Oturum kaynağı" ya da "Oturum kaynağı/aracı" olarak seçin. "+ Filtre ekle" ile kaynak değerinde chatgpt.com ve perplexity.ai gibi alan adlarını filtreleyebilirsiniz. ChatGPT tarafında iş kolay: OpenAI, ChatGPT'nin yönlendirme URL'lerine otomatik olarak utm_source=chatgpt.com parametresini eklediğini belirtiyor. Diğer motorlar için böyle bir resmi taahhüt bulamadık; bu yüzden onları yönlendiren alan adına göre izlemeniz gerekiyor. Dönüşüm tarafını kurmak için GA4 dönüşüm takibi rehberimiz adım adım yol gösteriyor.

Search Console'da AI Overviews

Google'ın belgesine göre AI Overviews ve AI Mode'dan gelen trafik ayrı bir rapor olarak değil, Search Console Performans raporunda "Web" arama türünün içinde sayılıyor. Yani AI Overviews tıklamalarını klasik sonuçlardan ayırmanın resmi bir filtresi bu belgede tanımlanmıyor.

Bing Webmaster Tools'ta AI Performance

Bing, Şubat 2026'da genel önizlemeye açtığı AI Performance raporuyla içeriğinizin Microsoft Copilot'ta, Bing'deki yapay zekâ özetlerinde ve seçili ortak entegrasyonlarda nasıl göründüğünü gösteriyor. Raporda toplam alıntı sayısı, alıntılanan sayfa ortalaması, "grounding" sorguları ve URL bazında alıntı sayıları yer alıyor. Bing yönergeleri ayrıca tıklamalardaki düşüşün her zaman görünürlük kaybı anlamına gelmediğini, gösterim ve alıntıların da izlenmesi gerektiğini hatırlatıyor.

Manuel kontrol

ChatGPT, Perplexity ve Gemini için resmi bir alıntı raporu bulamadık. Bu yüzden önerimiz, işinizi en iyi anlatan 10-20 soruyu belirleyip bunları düzenli aralıklarla bu araçlara sormak ve kaynak listesinde markanızın çıkıp çıkmadığını not etmek. Yanıtlar oturuma, konuma ve zamana göre değişebildiği için sonuçları eğilim olarak okuyun.

Kaçınmanız gereken yanlışlar

  • Yapay zekâ için ayrı içerik yazmak: Google, AI özellikleri için özel optimizasyon gerekmediğini söylüyor. Aynı içeriğin "botlara özel" bir sürümünü sunmak ise Google'ın spam politikalarındaki cloaking tanımına, yani kullanıcılara ve arama motorlarına sıralamayı manipüle etmek amacıyla farklı içerik sunmaya giriyor. Bing de cloaking'i açıkça yasaklıyor.
  • Anahtar kelime doldurma: Google, sıralamaları manipüle etmek için sayfayı anahtar kelimelerle doldurmayı spam sayıyor. Bing bunu bir adım ileri taşıyıp alıntı ya da yapay zekâ yanıtı tetiklemek için yapay biçimde kurgulanmış dili de aynı başlık altında sayıyor.
  • Gizli metin: Google'ın tanımıyla, yalnızca arama motorlarını manipüle etmek için konulan ve ziyaretçilerin kolayca göremediği içerik spam. Bing ise dil modellerini manipüle etmeye yönelik içerik eklemeyi (prompt injection) ayrı bir ihlal olarak listeliyor.
  • Yapay zekâ ile toplu sayfa üretmek: Google'ın ölçekli içerik istismarı politikası, kullanıcıya değer katmadan üretken yapay zekâ araçlarıyla çok sayıda sayfa üretmeyi örnek olarak veriyor.

Bu adımları kendi kaynaklarınızla uygulamak mümkün; süreci uçtan uca birlikte yürütmek isterseniz GEO hizmetimiz sayfasına göz atabilirsiniz.

Markanızın ChatGPT, Gemini ve Perplexity yanıtlarında nasıl göründüğünü merak ediyorsanız bize yazın; hedef sorularınızda mevcut durumu ölçüp raporlayalım.


Kaynaklar

SSS Merak edilenler

Sıkça sorulan sorular

ChatGPT aramasında görünmek için robots.txt'te hangi bota izin vermeliyim?

OAI-SearchBot'a. OpenAI'ın tarayıcı belgelerine göre OAI-SearchBot'u engelleyen siteler ChatGPT arama yanıtlarında gösterilmiyor, yalnızca gezinme bağlantısı olarak çıkabiliyor. GPTBot ise model eğitimiyle ilgili ve arama görünürlüğünden bağımsız bir karar.

Google AI Overviews için ayrı bir optimizasyon gerekiyor mu?

Hayır. Google'ın AI özellikleri belgesine göre AI Overviews ve AI Mode'da görünmek için ek bir gereklilik ya da özel optimizasyon yok; sayfanın dizine eklenmiş ve Google Arama'da snippet ile gösterilmeye uygun olması gerekiyor.

nosnippet etiketi AI Overviews'u etkiler mi?

Evet. Google'ın robots meta etiketi belgesine göre nosnippet, içeriğin AI Overviews ve AI Mode için doğrudan girdi olarak kullanılmasını da engelliyor; max-snippet ise bu özelliklerde kullanılabilecek içerik miktarını sınırlıyor.

ChatGPT'den gelen trafiği GA4'te nasıl görürüm?

Raporlar > Edinme > Trafik edinme raporunda birincil boyutu Oturum kaynağı olarak seçip chatgpt.com değerini filtreleyin. OpenAI, ChatGPT'nin yönlendirme URL'lerine otomatik olarak utm_source=chatgpt.com parametresini eklediğini belirtiyor.

  • #ChatGPT
  • #GEO
  • #yapay zekâ arama

Yazar

İTKİ Dijital Reklam Ajansı'nın SEO, GEO, reklam ve analitik uzmanlarından oluşan editör ekibi. Yazılarımız saha deneyimine ve birincil kaynaklara dayanır; her rehberin sonunda kaynaklarını paylaşırız.

→ Sıradaki adım

Bir sonraki hamlenizi birlikte planlayalım.

Mevcut durumunuzu inceleyip size özel bir yol haritası ve ön analizle 1 iş günü içinde dönüş yapalım. Ücretsiz, bağlayıcı değil.

Ön analiz iste